Houding racefiets: wat is de ideale fietshouding?

In deze gids over houding racefiets leggen we alles uit wat je moet weten. De juiste fietshouding en fietsafstelling zijn belangrijker dan je denkt en de meeste mensen weten er onvoldoende over. Niet iedere racefiets is geschikt voor iedere persoon of elk doel. Daarom is het belangrijk om hier goed naar te kijken voordat je een fiets koopt, en niet achteraf.

De fietsafstelling en daarmee jouw fietshouding heeft een grote invloed op de volgende vijf factoren:

1. Piekvermogen • realiseren van jouw maximale vermogen en snelheid
2. Efficiëntie • optimaliseren voor lange ritten; minder energieverspilling
3. Comfort • minder pijntjes aan nek, rug, schouders etc.
4. Aerodynamica • minimaliseren van luchtweerstand
5. Fietsbeheersing • goede controle over de fiets

Helaas bestaat er geen fietsafstelling waarbij alle vijf factoren maximaal zijn. Je zult een compromis moeten vinden dat optimaal past bij jouw fietsdoelen. Wil je maximaal een uur 'knallen', dan is piekvermogen belangrijker dan efficiëntie. Ga je recreatief lange ritten maken, dan wegen comfort en efficiëntie weer zwaarder mee.

Ook jouw persoonlijke eigenschappen zijn hierbij van belang. Zo zijn bijvoorbeeld jonge mensen vaak minder gevoelig voor comfort en blessures dan personen die meer op leeftijd zijn.

Kortom: het bepalen van jouw ideale zithouding op de racefiets is een persoonlijke en complexe afweging.

Om jou hierbij te helpen hebben wij een online bikefittool ontwikkeld. In deze tool krijg je een serie vragen over jouw fietsdoelen en lichaamseigenschappen en op basis daarvan berekenen wij welke zithouding en fietsafstelling voor jou optimaal is.

Hoe bepaal je jouw beste fietshouding voor op de racefiets?

Jouw fietshouding wordt bepaald door de drie punten van de fiets die in contact zijn met jouw lichaam: de pedalen, het zadel en het stuur. In dit artikel richten we ons op de twee belangrijkste punten: de zadel- en stuurposities. Om jouw zithouding helemaal te optimaliseren zijn er nog veel meer afstellingen om rekening mee te houden.

Zadelhoogte en zadelpositie van jouw racefiets

Er zijn veel manieren om jouw optimale zadelhoogte te bepalen, van eenvoudige (minder betrouwbare) vuistregels tot een video-analyse van jouw trapbeweging. Een vuistregel is bijvoorbeeld: zadelhoogte = 0,88 × jouw binnenbeenlengte. Voor een gemiddeld persoon werken dit soort vuistregels goed, maar helaas zijn de meeste mensen niet gemiddeld.

Ben jij erg lang of kort, heb je een niet-gemiddelde schoenmaat, ben je erg lenig of juist niet, of heb je een niet-standaard fietsstijl, dan werken de vuistregels vaak niet goed.

De zadelpositie is bepalend voor de effectiviteit en efficiëntie van de trapbeweging. Daarom is er naar de optimale zadelhoogte veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat de optimale zadelhoogte voor piekvermogen net wat hoger is dan de optimale zadelhoogte voor maximale efficiëntie.

Setback en zadelhoek

Behalve de zadelhoogte is het ook belangrijk om de horizontale positie van het zadel (de zadel-setback) en de zadelhoek (kanteling) goed in te stellen. Indien deze verkeerd staan afgesteld dan kan dit diverse klachten en blessures geven.

Onze online bikefitting tool heeft een zeer complete zadelpositie-berekening. We houden rekening met jouw fietsdoelen, diverse lichaamsmaten, jouw fitheid en lenigheid en de cranklengte. Daarom geeft dit een veel beter resultaat dan de vuistregels. Het blijft echter een berekening waarbij niet met alle uitzonderingen rekening gehouden kan worden.

Heb jij bijvoorbeeld een behoorlijk beenlengteverschil, of heb je een uitzonderlijke fietsstijl, dan raden we een bikefit bij een expert aan.

Stuurpositie van jouw racefiets

De positie van het stuur ten opzichte van jouw zadel bepaalt de houding van jouw bovenlichaam. Hierbij dient er een compromis gemaakt te worden tussen aerodynamica (weinig wind vangen) en comfort. Voor dezelfde persoon zijn er dus meerdere stuurposities mogelijk.

Voor een uur zo hard mogelijk fietsen is aerodynamica belangrijk en kun je kiezen voor een diepere zithouding (kleinere rughoek). Voor een recreatieve toertocht van 5 uur in de bergen is meer comfort aan te raden, en dus een rechtere zithouding (grotere rughoek).

Een diepe aerodynamische houding is niet voor iedereen verstandig. Welke houding jij aankan is afhankelijk van hoe getraind en lenig jij bent en van jouw gevoeligheid voor bijvoorbeeld rug- en nekklachten.

Zitlengte en drop

De positie van het stuur wordt aangeduid met de zitlengte (de horizontale afstand van zadel tot stuur) en de drop (het verticale hoogteverschil tussen zadel en stuur). Hierbij is het belangrijk dat de combinatie van zitlengte en drop goed past bij jouw romp- en armlengte.

Voor een diepere zithouding (kleinere rughoek) moet niet alleen de drop groter worden, maar ook de zitlengte langer. Als de combinatie van drop en zitlengte niet goed is, dan kan dit diverse klachten geven aan de rug, nek en schouders.

Advies op maat

In ons bikefit-advies stellen wij eerst een aantal vragen over jouw fitheid en fietsdoelen. Op basis daarvan adviseren wij dan een rughoek. Indien je dit wenst, kun je dit advies zelf aanpassen. Daarna vragen we een aantal van jouw lichaamsmaten, zoals romp- en armlengte. Op basis van al deze informatie berekenen we vervolgens jouw optimale stuurpositie.

Hoe kun je de zithouding op jouw racefiets afstellen?

Nadat je weet welke zadel- en stuurpositie jij nodig hebt, kun je jouw racefiets op jouw maten gaan afstellen. Het is hierbij belangrijk om dit in de juiste volgorde te doen. En laat jouw lichaam altijd rustig aan een nieuwe zithouding wennen.

Een betere zithouding kan in het begin onwennig aanvoelen omdat jouw lichaam misschien al jaren aan een andere houding gewend is. In ons artikel over Hoe stel je jouw racefiets af? kun je hier meer over lezen.