Zadel afstellen racefiets: hoogte, hoek & setback

In deze gids over zadel afstellen racefiets leggen we alles uit wat je moet weten. Jouw racefiets afstellen op lichaam en doelen is niet eenvoudig. De optimale zithouding op een racefiets is namelijk niet alleen afhankelijk van jouw lichaamsmaten. Je moet ook rekening houden met jouw fietsdoelen, lenigheid, fitheid en gevoeligheid voor pijntjes en klachten.

Dit betekent dat de optimale fietsafstelling voor dezelfde persoon over tijd kan veranderen. Ben je topfit en wil je in een uur zo hard mogelijk fietsen, dan hoort daar een andere zithouding bij dan wanneer je van plan bent om een tocht van 150 km in de bergen te gaan maken.

Wij hebben een interactieve online tool ontwikkeld die jou helpt om jouw optimale zithouding en fietsafstelling te bepalen. In deze online bikefit krijg je een aantal meerkeuze vragen om jouw fietsdoelen, lenigheid, fitheid en klachten in kaart te brengen. Daarna vragen we je om een aantal van jouw lichaamsafmetingen op te meten. Met deze informatie berekenen we vervolgens welke zithouding en racefietsafstelling het beste is voor jou.

Nadat je de maten voor jouw optimale fietsafstelling ontvangen hebt, kun je jouw fiets hierop gaan aanpassen. Hieronder volgen een aantal aandachtspunten waarmee je rekening dient te houden.

Racefiets zelf afstellen: verantwoord aanpassen

Bij het afstellen van jouw racefiets zijn er twee belangrijke regels om te volgen. Ten eerste werk je bij het afstellen van je wielrenfiets altijd van je voeten naar je handen. Dit is belangrijk omdat een aanpassing aan het begin gevolgen kan hebben voor volgende aanpassingen. Installeer je bijvoorbeeld een crank die 5 mm langer is, dan moet je zadel ook 5 mm omlaag, en wil je dezelfde drop houden, dan zou je stuur ook 5 mm omlaag moeten. Verplaats je je zadel 2 cm naar achteren, dan heb je ook een 2 cm kortere stuurpen nodig.

Ten tweede moet je nooit te grote veranderingen in één keer doorvoeren. Jouw lichaam is gewend aan jouw huidige zithouding. Bij een te grote verandering in één keer kan dit leiden tot pijntjes of zelfs blessures, zelfs als deze verandering een betere fietspositie is. Om dezelfde reden kan een verbetering in eerste instantie ook onwennig aanvoelen. Geef jouw lichaam daarom een paar ritten de tijd om aan een aanpassing te wennen en plan niet direct lange uitdagende fietstochten.

Zadelhoogte op jouw racefiets

De juiste zadelhoogte is veruit de belangrijkste racefietsafstelling voor het optimaliseren van jouw prestaties. Daarnaast kan een verkeerde zadelhoogte klachten en blessures veroorzaken. Daarom is hier ook veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat een wat hogere zadelstand meer piekvermogen mogelijk maakt, maar dat je efficiënter fietst met een zadel dat net iets minder hoog staat.

Daarnaast zijn er veel factoren die de optimale zadelhoogte in meer of mindere mate beïnvloeden. In volgorde van belangrijkheid: beenlengte, voetlengte, cranklengte, lenigheid, enkelhoek, zadelvorm, zooldikte en pedaaldikte.

De belangrijke inzichten uit wetenschappelijk onderzoek zijn verwerkt in de zadelhoogte berekening van onze online bikefit. Wij houden rekening met jouw fietsdoelen, lenigheid, beenlengte, voetlengte en cranklengte. Een betere zadelhoogte berekening vind je nergens.

Het blijft natuurlijk een berekening die afhankelijk is van het nauwkeurig opmeten van jouw lichaamsmaten. En zoals eerder aangegeven zijn er factoren die in uitzonderlijke gevallen jouw zadelhoogte kunnen beïnvloeden. Fiets jij met een afwijkende enkelhoek, bijvoorbeeld met jouw hakken opvallend naar beneden, dan heb jij een lagere zadelhoogte nodig dan uit onze berekening komt.

Zadel racefiets afstellen: zadelhoek en kanteling

De richtlijn voor de hoek van je zadel is tussen de 0 graden (horizontaal) en met de punt omlaag tot 3 graden. 1 graad kan hierbij al veel verschil maken. Het bepalen van de optimale hoek is erg persoonlijk en afhankelijk van het type zadel dat je hebt.

Je kunt de optimale hoek voor jouw racefietszadel bepalen door het zadel eerst horizontaal te zetten, waarna je een proefrit gaat maken. Zit je zadel niet goed, zet de punt dan 1 graad verder naar beneden voor de volgende proefrit. Doe dit net zo lang totdat je zadel goed zit.

Afstand zadel-stuur racefiets en zadelsetback afstellen

De horizontale positie van het zadel wordt in de bikefit gedefinieerd door de zadelsetback. Bij het bikefitrapport zitten instructies hoe je deze kunt opmeten. De zadelsetback stel je in met de rails bovenop de zadelpen.

Het is eenvoudig om zelf de setback van je zadel te controleren. Ga hiervoor in jouw normale fietshouding op de racefiets zitten. Zet een pedaal in de voorste horizontale stand. Pak een touwtje met een gewichtje aan het einde en laat deze langs de buitenzijde van je knieschijf naar beneden hangen. Als dit touwtje vrij hangt, dan moet het door het midden van je trapper lopen.

De zadelrail heeft beperkte instelmogelijkheden. Indien je jouw optimale zadelsetback niet kan realiseren, dan moet je waarschijnlijk de zadelpen vervangen. Er zijn zadelpennen met verschillende offset. Bij een grotere offset zit de zadelrails verder naar achter op de zadelpen.